Data science in strijd tegen processierups

Eikendashboard

Tijdens de zomermaanden, mei, juni, juli en augustus, worden veel Nederlanders geteisterd door de eikenprocessierups. Zo ook onze Utrechtse collega’s Bart van der Lugt en Rutger Kerkhoff. Zij kwamen op het idee om data science in te zetten in de strijd tegen de processierups. Met het door hen ontwikkelde Ynformed Eikendashboard krijg je een overzicht van alle eikenbomen in Utrecht. Met deze info kun je een route door de stad plannen langs zo min mogelijk geïnfecteerde bomen. Bart vertelt in deze blog hoe het dashboard tot stand is gekomen.

“Het begon met berichten in verschillende whatsapp-groepen met vrienden,” aldus Bart. “Op het hoogtepunt van de eikenprocessierupsenplaag gebeurde het bijna dagelijks dat er iemand tijdens het fietsen of sporten in aanraking kwam met de vervelende brandharen. Via Whatsapp werd er dan een waarschuwing uitgestuurd om bepaalde straten of wijken te vermijden.” Het idee voor een dashboard was geboren, want: “hoe mooi zou het zijn om al dat soort tips en kennis te bundelen en te delen met alle inwoners van Utrecht? Dan zou iedereen persoonlijk zijn of haar route door de stad kunnen aanpassen om zo min mogelijk geïnfecteerde bomen tegen te komen.” Vanuit deze gedachte zijn Bart en Rutger aan de slag gegaan.  

Welke data is beschikbaar over de eikenprocessierups?

De eerste vraag die ze zichzelf stelden was: welke data is er beschikbaar over dit onderwerp? Er is geen lijst met observaties van de eikenprocessierups. Zelf deze data verzamelen zou een erg tijdrovend karwei zijn. Vandaar dat ze begonnen met een inventarisatie van beschikbare data. De Gemeente Utrecht blijkt een overzicht te hebben van alle geregistreerde bomen. Deze openbare data is te vinden in het dataplatform van de gemeente. Iedereen mag deze gegevens inzien en gebruiken. 

Filteren en visualiseren

De volgende stap in het proces was het filteren van de data. “We willen natuurlijk niet alle bomen binnen Utrecht tonen, maar alleen de locaties van alle eikenbomen overzichtelijk in beeld brengen,” aldus Bart. In dit geval bleek dit filter “makkelijk te maken”, namelijk door alleen de rijen in de data te selecteren waarbij ‘eik’ in de naam voorkwam. Ook hebben Bart en Rutger de wetenschappelijke naam en de geolocatie van de bomen eruit gefilterd om de data zo overzichtelijk mogelijk te houden voor de eindgebruiker. 

De volgende stap in het maken van een dashboard is het visualiseren van de data. Hiervoor hebben we bij Ynformed een heleboel ervaring in huis. Door te programmeren met R kunnen we vrij snel een mooi plaatje maken. Om een kaart van een stad met geo objecten (met een breedtegraad en lengtegraad) weer te kunnen geven gebruikten Bart en Rutger in dit geval het ‘sf’ package voor de verwerking en het ‘leaflet’ package om de datapunten op een wegenkaart te projecteren. Tot slot is de code naar de ‘Shiny’ app structuur verplaatst. Op deze manier kon het dashboard, met alle eikenbomen in Utrecht als roodgloeiende cirkeltjes, gemakkelijk online geplaatst worden. Het resultaat vind je hier.

Doorontwikkeling van het dashboard

“Dit dashboard is natuurlijk nog maar het begin in de strijd tegen de eikenprocessierups. Er zijn nu in principe twee mogelijke vervolgstappen: meer data, of meer functies,” aldus Bart. Voor het verzamelen van aanvullende data kan bijvoorbeeld de gemeente gevraagd worden om een lijst met meldingen. Leuker nog, volgens Bart en Rutger, is het idee om eindgebruikers zelf te kunnen inschakelen. Door bijvoorbeeld een webformulier te gebruiken voor het doorgeven van observaties van de eikenprocessierups. Deze observaties kunnen dan direct in het dashboard verschijnen als nieuwe, nog gevaarlijker uitziende, punten op de kaart. “Zelf lijkt het ons ook heel handig om een fietsrouteplanner toe te voegen. Aan de hand van een begin- en een eindpunt binnen Utrecht wordt dan een door de app geoptimaliseerde fietsroute samengesteld langs zo min mogelijk (geïnfecteerde) eikenbomen. Op die manier zou je waarschijnlijk een kleine omweg maken, maar loop je wel minder risico om in aanraking te komen met de brandharen.”

Welke toepassing zou jij handig vinden? Wij horen het graag. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *